Hành trình 10 năm cùng con vượt qua trầm cảm
Đa số sách viết về nuôi dạy con bằng những kiến thức, phương pháp và lời khuyên, nhưng Trên từng bước chân con của tác giả Lý Tú Anh lại bắt đầu từ một câu chuyện rất thật: câu chuyện của một người mẹ đã cùng con gái đi qua gần mười năm nhiều đau đớn, lo lắng, bất lực và cả những lần phải tự hỏi: “Tôi đã làm điều gì sai?”
Đây không phải là một cuốn sách lý thuyết về chữa lành. Chính tác giả cũng xác định những điều được viết trong sách là những gì gia đình đã trực tiếp trải qua, thực hành và đúc kết trong suốt hành trình ấy. Từ mong muốn ban đầu rất đơn giản là giúp con hết bệnh, người mẹ dần nhận ra rằng muốn con thực sự hồi phục, cả gia đình cũng cần nhìn lại cách sống của mình.
Từ chữa lành cho con đến thay đổi chính mình
Có lẽ đây là điều khiến Trên từng bước chân con khác với nhiều câu chuyện về sức khỏe tinh thần.
Lúc con phát bệnh, điều người mẹ nghĩ đến trước tiên là làm sao để con khỏe lại. Nhưng càng đi sâu vào hành trình chăm sóc con, chị càng nhận ra những áp lực, sự căng thẳng, lối sống thiên về vật chất, quá say mê công việc và những thói quen chưa được nhìn lại của chính cha mẹ cũng đang ảnh hưởng đến không khí trong gia đình. Những cuộc điện thoại công việc vào ban đêm, những áp lực mang từ công việc về nhà, những lời nói cộc cằn và sự im lặng khi căng thẳng... tất cả tạo nên một áp lực nặng nề mà cả nhà không hề nhận ra.
Vì vậy, hành trình chữa lành dần trở thành hành trình cả gia đình cùng thay đổi. Tác giả không chỉ tìm cách chăm sóc con mà còn thay đổi lối sống, rèn luyện sự kiên nhẫn, học cách quan sát chính mình và xây dựng một môi trường gia đình bình an hơn.
Đưa thiên nhiên vào trong chính ngôi nhà
Một điểm rất đặc biệt trong cuốn sách là cách tác giả lựa chọn đưa thiên nhiên trở thành một phần của môi trường sống.
Khi nhận ra con không phải lúc nào cũng có điều kiện bước ra ngoài thiên nhiên, chị bắt đầu mang thiên nhiên vào nhà. Những bức tường được vẽ cây cổ thụ, ao sen; cây xanh, hoa lá và những vật dụng có nguồn gốc tự nhiên được đưa vào không gian sống. Những màu sắc dịu nhẹ của lá, hoa, đất và gỗ tạo nên một không gian mà tác giả mong muốn các con có thể cảm thấy thư giãn và an tĩnh hơn.
Từ đó, chị còn thiết kế một “Góc thiên nhiên thư giãn” chỉ khoảng hai mét vuông trong nhà. Một chiếc chiếu tre, gối thiền, bàn gỗ thấp, vài chậu cây, một chiếc bình đất, khay gỗ, nụ trầm hương và một chiếc chuông nhỏ. Đó trở thành nơi chị có thể ngồi xuống, thở, lắng lại và quan sát những cảm xúc đang có trong mình. Điều đáng nói là góc nhỏ ấy không chỉ dành cho một người. Nó trở thành một phần của lối sống mới của cả gia đình.
Tác giả viết rằng muốn chữa lành cho con một cách tận gốc thì một phương pháp trị liệu đơn lẻ là chưa đủ, gia đình cần thay đổi lối sống. Khi ngôi nhà bớt vội vã, bớt căng thẳng, có những khoảng tĩnh lặng và những khoảnh khắc quay về với hiện tại, sự bình an có thể dần trở thành một phần tự nhiên của đời sống gia đình.
Đây là một trong những thông điệp tôi cho rằng rất đáng để phụ huynh suy ngẫm: đôi khi điều con cần thay đổi không chỉ nằm ở bản thân con, mà còn nằm trong chính môi trường mà con đang sống mỗi ngày.
Cha mẹ không thể sống thay cuộc đời của con
Một mạch tư tưởng xuyên suốt cuốn sách là câu chuyện về việc để con được là chính mình. Tác giả nhận ra rằng nếu ngày nào cha mẹ cũng nhắc nhở, chỉnh sửa, uốn nắn con theo khuôn mẫu của mình thì dù con chống đối hay ngoan ngoãn làm theo, con vẫn có nguy cơ sống thành một “phiên bản” do cha mẹ tạo ra. Vì vậy, gia đình lựa chọn một con đường khác: kiên nhẫn hơn, tạo môi trường tốt hơn và để con có cơ hội khám phá chính mình.
Điều này cũng được thể hiện qua cách tác giả nhìn về giáo dục. Con không chỉ cần kiến thức. Con cần được trải nghiệm, được thử, được sai, được khích lệ và được tin tưởng. Khi người trẻ cảm thấy mình được tôn trọng và lắng nghe, sự thay đổi có thể đến tự nhiên hơn thay vì đến từ sự thúc ép hay mệnh lệnh.
Đích đến cuối cùng cũng không phải là biến con thành một người “giỏi hơn người khác”. Tác giả mong con có thể sống đúng với chính mình, phát huy điểm mạnh, theo đuổi điều mình yêu thích, biết tạo ra những khoảng tĩnh lặng để lắng nghe chính mình và sống một cuộc đời bình an, vững vàng, có ý nghĩa.
Một cuốn sách không chỉ nói về trầm cảm
Càng đọc Trên từng bước chân con, người đọc có thể thấy đây là câu chuyện rộng hơn rất nhiều.
Đó là câu chuyện về tình yêu của cha mẹ, về những kỳ vọng đôi khi được khoác lên dưới cái tên “thương con”.
Về những tổn thương có thể âm thầm đi qua nhiều thế hệ.
Về cách một người mẹ bắt đầu nhìn lại chính mình.
Về một gia đình thay đổi môi trường sống, thay đổi thói quen và cách ứng xử.
Và trên hết, đó là câu chuyện về sự đồng hành.
Ở cuối hành trình, tác giả viết về con gái với một niềm tin rất bình an. Sau những giai đoạn trầm cảm nặng nề, con đã có thể bước ra khỏi bóng tối, với sự đồng hành của cả gia đình. Khi con chuẩn bị bước vào năm cuối đại học ngành Tâm lý, người mẹ không còn mong điều gì lớn lao hơn. Với chị, nhìn thấy con bình an đã là đủ.
Sách Trên từng bước chân con dành cho ai?
Đây là cuốn sách đặc biệt phù hợp với những bậc cha mẹ đang có con bước vào tuổi dậy thì và trưởng thành, những gia đình đang gặp khoảng cách với con, những người đang lo lắng vì những thay đổi trong tâm lý của con, hoặc đơn giản là những cha mẹ muốn nhìn lại cách mình đang đồng hành cùng con.
Nhưng cuốn sách cũng dành cho những người chưa từng có con gặp vấn đề về tâm lý. Bởi câu hỏi lớn mà tác giả đặt ra không chỉ là “Làm sao để chữa lành khi con đã tổn thương?”, mà còn là “Làm sao để xây dựng một gia đình nơi con cảm thấy an toàn, được yêu thương và được là chính mình?” Đó là một trong những điều mang giá trị sâu sắc nhất của cuốn sách.
Trên từng bước chân con là câu chuyện của một người mẹ đi bên cạnh con trong suốt mười năm, nhưng sau khi đọc xong, người đọc có thể sẽ nhận ra một điều: trên từng bước chân của con, cũng có từng bước trưởng thành của mẹ.
Link đặt sách: Trên từng bước chân con
